भएन विकास राराको

िल्ली पाण्डेरारा ताल । स्वर्गको टुक्रा खसेजस्तो । प्राकृतिक सौन्दर्यको अद्भूत नमूना । जसलाई कवि महेन्द्र शाहले अप्सरासंग दाँजेर लेखे । मुगु जिल्लामा पर्ने त्यही रारा हाँसिरहेको छ सफा सुन्दर र निर्मल अनुहारमा तर एक्लै । मानिसहरु स्वीजरल्याण्डको कुरा गर्छन् तर हाम्रो रारासंग त्यो स्वीजरल्याण्डलाई समेत माथ खुवाउने खुबी छ । अर्थात् त्योभन्दा पनि सुन्दर छ हाम्रो रारा । तर अथाह प्राकृतिक सौन्दर्य बोकेको रारामा प्रायजसो सुनसान हुन्छ- महिनामा एकदुई पटक हेलिकोप्टर चढेर आउने पर्यटकबाहेक ।

पछाडी पर्ने विकास र राज्यले गर्ने सौतेला व्यवहारका कारण मुगुबासी आफूलाई ७६ औं जिल्लाको नागरिक ठान्छन् । अर्थात् तिनीहरुका लागि यो राज्यले आफ्ना नागरिकका लागि गर्नुपर्ने कर्तव्य नै निर्वाह गर्दैन । मुगुबासीले काठमाडौंसंग नाता गाँसिएला भनेर आशा गर्न छाडेका छन् । अर्थात् उनीहरुको सडक सपना कहिले पूरा हुने हो थाहा छैन । बरु उनीहरुसंग एउटा सपना छ राज्यले राराको बिकासका लागि केही गरिदिने हो भने काठमाडौंसंग आशा गर्नुपर्दैन ।राराका लागि पर्यटक देख्नु भनेको एकादेशको कथाजस्तै हो । वर्षमा एकपटक रारा महोत्सव गरिन्छ । कुनै गहिरो सपना देखेजस्तो राराले केही संख्यामा पर्यटक देख्छ । झकिझकाउ पारिन्छ राराको परिसर । मुगुबासीको अनुभवमा यसले परम्परा मात्र निर्वाह गरेको छ । न त यसले रारामा त्यसपछि अपेक्षाकृत रुपमा पर्यटक भित्र्याउन सकेको छ न मुगुबासीका आवश्यकता पूरा गर्नमा नै बल पुर् याएको छ । धेरै वर्षसम्म राराको विकास लागि कागजी योजना बने ।


तत्कालिन राजा महेन्द्रले पनि राराको सौन्दयको वखान गर्दै कविता पनि लेखे । तर उनको कविताले राराको विकास किन गथ्र्यो र मुगु र रारा काठमाडौंवाट टाढा छ । त्यसैले यो सुन्दर प्रकृतीको उपहारलाई मान्छेले विथोल्न सकेको छैन । मुलुक द्वन्द्वले ग्रस्त भइरहेका बेला रारालाई सेनाले घेरेको थियो । त्यसैले यसको सुन्दरतामा कुनै आँच आएन । विस्तारै पर्यटक जाने क्रम बढ्दै गइरहेको बेला द्वन्द्वको असर यहाँ पनि पर् यो २०५८ सालदेखि यहाँ आउने पर्यटकको संख्या ओरालो लाग्दै गयो । त्यसको एउटै कारण थियो असुरक्षा । २८ सय मीटरको उचाइमा रहेको १ सय ६७ मीटर गहिरो ५किलोमीटर लम्बाइ र तीन दशमलब २ किलोमीटर र १० बर्गकिलोमीटर क्षेत्रफल फैलिएको छ रारा । पर्यटकको मृगतृष्णा त रारालाई छदैंछ बल्लबल्ल पुग्ने पर्यटकलाई बस्नसमेत सकस छ । खुलेका एकदुूई होटल पनि द्वन्द्वकॊ मारमा परेर बन्द भएपछि त अहिले रारामा आउने पर्यटकका लागि राम्रोसंग बस्ने र खाने ब्यबस्थासम्म छैन । यहाँसम्मकी निकुन्जभित्र रहेको एउटा मात्र होटलमा भनेका बेला चामल र पिठोसम्म पनि पाइदैन । रारा देशकै अमूल्य निधी र प्राकृतिक सौन्दर्यको अनुपम खानी हो यसका कुनै शंकै छैन । यही रारालाई पर्यटन केन्द्र बनाउन सरकारको ध्यान केन्द्रित हुनुपर्ने देखिन्छ । मुगुलाई काठमाडौसम्म जोड्ने सडक निर्माण राराताल सम्म पुग्ने बाटोको सुविधा सुरक्षाको प्रत्याभूति रारा महोत्सवको प्रचारप्रसारसहितको निरन्तरता खानेवस्ने कुराको सुविधाजस्ता कुराबाट रारामा स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको ध्यान आकर्षित हुन सक्छ । एउटा यस्तो वातावरण सिर्जना होस् तपाई हामी पनि हनिमुन मनाउन रारा जान सकौं पिकनिक मनाउन रारा जान सकौं बिदा मनाउन रारा जान सकौं । र पर्यटकहरु स्वीजरल्याण्ड जान छाडेर रारा पुगुन् ।